Cách Thành Phố Đồng Hới khoảng 35,5km về phía Đông Bắc, mời ban ghé thăm xã Bắc Trạch – huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình. Tại đây quý khách sẽ được chiêm ngưỡng những vẻ đẹp nên thơ hấp dẫn với nhiều hình thức du lịch phong phú. Nếu muốn tìm hiểu về sự ra đời của xã Bắc Trạch và tìm về với những nét đẹp tâm linh huyền bí thì du khách hãy đến với những địa điểm văn hóa tâm linh như: Đình làng, bến nước, cây đa, đồi mủ thủy… Nếu muốn hòa mình vào thiên nhiên ngắm ánh bình minh thì du khách hãy đến với du lịch sông nước thơ mộng với những con đường uốn lượn, quanh co, khám phá những món ăn dân dã. Còn muốn chiêm ngưỡng một kiệt tác của bao thế hệ tạo nên sức sống trường tồn của nhân dân Bắc Trạch mời quý khách ghé thăm Hồ Đồng Ran – Một hành trình Du lịch khám phá đầy lý tưởng và thú vị.

Cách trung tâm UBND xã chừng 3km, và băng qua những con đường nhỏ như dãy lụa ôm lấy núi non hùng vĩ chúng ta sẽ đến địa điểm Hồ Đồng Ran. Về đây quý khách sẽ được hòa mình cùng thiên nhiên bỏ lại những náo nhiệt của thành phố, những vất vả lo toan của cuộc sống.

Trước khi đặt chân lên đến Hồ Đồng Ran mời quý khách lắng nghe chuyện kể về công trình kiệt tác đầy kỳ thú này. Vào năm 1976, sau một năm thống nhất đất nước, xã Bắc Trạch cũng như những địa phương khác trên khắp cả nước ra sức phục hồi kinh tế. Lúc bấy giờ nhân dân Bắc Trạch vô cùng thiếu thốn. Cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Kinh tế xã nhà rơi vào khó khăn. Nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Lấy sức người và gia súc làm phương tiện sản xuất. Không máy móc, không công nghệ hiện đại. Phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Nếu năm nào thiên nhiên ưu đãi, mưa thuận gió hòa, được mùa nhân dân có cái ăn. Nếu năm nào mưa bão, lũ lụt, khô hạn mất mùa nhân dân lại chịu đói, chịu rét.

Không những đói, rét, thiếu nguồn nước phục vụ cho sản xuất mà còn thiếu nguồn nước sinh hoạt. Nhiều cụ già trong xã kể lại rằng nguồn nước sinh hoạt chủ yếu lúc bấy giờ là giếng, sông suối. Nếu gia đình nào có giếng nước mát trong và ngọt lành gọi là gia đình có điều kiện. Cả làng đến xin nước. Còn gia đình nào giếng nước hơi mặn cũng phải dùng nhưng rất khó khăn. Có năm khô hạn nặng, nhiều giếng không còn nước người dân phải đi ghánh rất xa có khi vài cây số mới có nước.

Thực hiện chỉ đạo của UBND huyện, lãnh đạo xã Bắc Trạch đã cùng với nhân dân trong toàn tỉnh được huy động quyết tâm đào Hồ Đồng Ran để làm nơi giữ trữ nước nhằm phục vụ sản xuất, phục vụ đời sống sinh hoạt của bà con nhân dân. Không biết tên Hồ Đồng Ran có ý nghĩa gì những nó mang trong mình bao nhiêu sức người, sức của, bao nhiêu mồ hôi và nước mắt của người dân Bắc Trạch. Bởi bắt đầu thực hiện công trình vào năm 1977 nhưng đến năm 1979 mới hoàn thành.

Hồ Đồng Ran nằm ở thôn 8, xã Bắc Trạch. Có Diện tích khoảng 7km. Hồ Đồng Ran hình thành từ thượng nguồn của sông Thanh Ba và là nơi đổ về của 5 khe nước chính như Khe Sắn, Khe Hương, Khe Tôn, Khe Da, Khe ông Ấn và hàng chục khe nhỏ khác. Đây là nơi chứa nước nhằm phục vụ sản xuất nông nghiệp cho 350 ha lúa và nước sinh hoạt cho nhân dân dân xã Bắc Trạch. Kể từ khi có Hồ Đồng Ran quê hương Bắc Trạch dần thay da đổi thịt. Cuộc sống của người dân ngày một phát triển ấm no và hạnh phúc hơn. Bởi thế nhạc sĩ Thu Lê mới viết “Anh cùng em qua Đê Đồng Ran nghe tôm cá từng đàn bơi lội, nghe con nước về đồng làng chạy vội cho một mùa bội thu”.

Không những thế trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Con đường mòn lịch sử nối Phà Hai vào chiến trường Miền Nam, ở đây đã đón hàng nghìn người chiến sĩ cách mạng vào Nam ra Bắc, để lại biết bao chứng tích chiến tranh. Hồ Đồng Ran còn trải qua nhiều “Thăng trầm, biến cố” nữa mới có được “hình hài” như ngày hôm nay.

 Nếu đặt chân đến Hồ Đồng Ran điều đầu tiên quý khách sẽ được check in những bức hình tuyệt đẹp dưới chân đê. Quý khách có thể thử sự dẻo dai của mình bằng cách đi bộ. Còn muốn khám phá tiếng vi vu của gió và một chút mảo hiểm quý khách có thể di chuyển bằng xe máy, ô tô. Khi đã đặt chân đến phía trên đê lúc này bao mệt mỏi của chúng ta sẽ tan biến, một cảnh đẹp hùng vĩ, đầy hoang sơ của thiên nhiên hiện ra trước mắt quý khách.  Đứng trên triển đê tận hưởng sự mát mẻ, trong lành của thiên nhiên, nghe tiếng vi vu của gió thổi, tiếng lách tách của các dòng suối đổ về. Đưa mắt nhìn về phía Bắc là dòng sông nho nhỏ chạy len lỏi qua những ngôi nhà dưới chân núi, bao quanh là cánh đồng lúa một màu xanh ngát. Phía Tây là dãy núi hòn bung cao ngất trời tạo nên một cảnh quan hùng vĩ mà thiên nhiên ban tặng. Nhìn ra giữa lòng hồ là 3 hòn đảo nhỏ chìm nổi trên mặt nước như những con thuyền nhấp nhô trên mặt biển bao la. Xa xa là rảnh đá lô nhô, thấp thoáng những tia nước nhỏ nhảy múa uốn lượn như những điệu múa của các nàng thiên nga. Bao quanh hồ là những dãy núi non hùng vĩ như những ngôi nhà của các vị thần đang áng ngữ để bảo vệ dân làng. Điều Đặc biệt dòng nước tại hồ mang một màu xanh ngắt,trong veo quý khách tha hồ tận hưởng sự mát lành, tươi nguyên này.

Muốn khám phá những khu vườn đã được người dân khai hoang và những dòng ruối róc rách mát lành quý khách có thể men theo con đường Khe Tôn để chiêm ngưỡng. Theo lời cha ông kể lại, ngày xưa ở dãy núi này có những con suối nhỏ chạy về làng. Ở đây có rất nhiều loài chim, thú sinh sống. Nhiều nhất là loài khỉ vì vậy con đường và dòng suối này người ta đặt tên là Khe Tôn. Sát với khe Tôn và là Núi Đủn Đủn. Cái tên này không biết xuất hiện từ bao giờ nhưng dãy núi này nhìn từ xa như nhưng đủn rơm xếp chồng lên nhau, đủn cao, đủn thấp tạc nên thế điệu hổ ly sơn cho lòng hồ.

Còn nếu muốn được lưu lại những khoảng khắc tuyệt đẹp khi đến với Hồ Đồng Ran quý khách có thể men theo triển đê ở phía Nam hồ. Ở đây có những hòn đá nằm nhấp nhô trên mặt nước như hình ảnh người mẹ ôm con vào lòng vỗ về, âu yếm. Đến với Hồ Đồng Ran vào mỗi mùa sẽ mang hương vị và dáng dấp khác nhau. Nhưng có lẽ Hồ đẹp nhất là vào mùa xuân và mùa hè. Mùa hè thì muôn hoa đua nở, chúng ta có thể hái những qua sim chín, những cây muôn hè, những quả rom đỏ tươi thưởng thức và nghe điệu nhạc của những chú chim hát líu lo, bay uốn lượn quanh mặt hồ. Mùa xuân chúng ta chiêm ngưỡng sự mơn man, tươi trẻ đầy sức sống của những chồi xuân mơi man đâm chồi nảy lộc.

Đến với Hồ Đồng Ran xã Bắc Trạch chắc chắn quý khách sẽ ấn tượng bởi những mê cung huyền ảo, được chiêm ngưỡng những kiệt tác của thiên nhiên với đủ các hình dáng khác nhau .Tất cả sẽ đưa du khách vào thế giới kỳ diệu để quên đi hết những mệt nhọc những ưu phiền của cuộc sống hàng ngày và sẽ thấy lòng  mình như tĩnh lại.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH ĐẸP CỦA HỒ ĐỒNG RAN

núi mây, sông suối ôm trọn dân vào lòng

Những hòn đảo  nhỏ lô nhô trên mặt hồ

Nước hồ trong xanh như những áng mây

Những hòn đảo như những ngôi nhà nhỏ trên mặt biển mênh mông

Dòng suối khe Tôn

Dòng suối Khe Sẵn

Thung lũng tình yêu

Trăm con suối nhỏ đổ về lòng hồ

Con đường men theo lòng hồ ở phía Tây

Con đê huyền thoại nhìn từ phía Nam hồ

Hoa muông tím - Loài hoa ngữ trị tại Hồ Đồng Ran

Nơi xử lý và điều chỉnh mức nước đổ về làng

Hồ Đồng Ran  ảnh vệ tinh từ trên cao xuốn

g

Cánh đồng lúa dưới chân Hồ Đồng Ran