Ngày 22/4/1930, đồng chí Lê Viết Lượng (Xứ ủy viên xứ ủy Trung Kỳ được giao nhiệm vụ trực tiếp xây dựng các tổ chức Đảng ở ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên) ra Quảng Bình đến ga Bố Trạch (Kẻ Rấy) chỉ đạo chuyển Ban Vận động Đông Dương Cộng sản Liên đoàn thành Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, Chi bộ có 3 đồng chí: đồng chí Nguyễn Trọng Di (xếp ga), Dương Đình Dư (giáo Duyệt) và đồng chí Điện (công nhân nhà máy điện Đồng Hới) do đồng chí Điện làm Bí thư. Chi bộ Đảng Cộng sản thành lập tại ga Bố Trạch (Kẻ Rấy), đây là Chi bộ Cộng sản đầu tiên của huyện Bố Trạch, đánh dấu một bước phát triển mới của phong trào yêu nước và cách mạng cũng như một mốc son lịch sử trên con đường phát triển của Đảng bộ Bố Trạch. Thực hiện chủ trương của xứ ủy và của Chi bộ ga Bố Trạch; Chi bộ đã tổ chức thành công các hoạt động rãi truyền đơn, treo cờ Đảng tại thị xã Đồng Hới trong ngày lễ Quốc tế Lao động (1/5/1930), Ngày Quốc khánh nước Pháp (14/7/1930), Ngày Quốc tế Đỏ (1/8/1930) và vận động nông dân làng Võ Thuận đấu tranh chống bọn cường hào quan lại của huyện trong vụ án mạng chị Lê Thị Thận (1/6/1930); vận động nông dân làng Hoàn Phúc đấu tranh chống tên địa chủ Bùi Huy Tín cấu kết với bọn quan lại hương lý bán đất đầm phá Hạc Hải (7/1930); vận động công nhân làm đường Hoàn Lão - Phong Nha đấu tranh chống đánh đập, đòi tăng lương (8/1930); Móc mối xây dựng, thành lập tổ nông hội đỏ tại làng Lý Hòa (8/1930) ... Các hoạt động của Chi bộ Đảng đã gây tiếng vang lớn trong tỉnh, được báo chí như Báo Tiếng dân đưa lên công luận và đã có tác động một cách sâu sắc đến mọi tầng lớp nhân dân ...Tháng 5/1931, phát hiện được hoạt động của Chi bộ Đảng, thực dân Pháp và tay sai ở Quảng Bình đã đưa lực lượng quân đội ra Bố Trạch khủng bố phong trào cách mạng và lùng bắt, kết án tù các đảng viên cộng sản Chi bộ Đảng ga Bố Trạch (Kẻ Rấy). Tuy phong trào trong những năm 1931 - 1936 bị địch khủng bố, nhiều đảng viên bị bắt, kết án tù nhưng các đồng chí đảng viên vẫn giữ vững chí khí cách mạng. Năm 1936, phong trào Mặt trận Bình Dân phát triển mạnh khắp cả nước, cùng với nhiều đảng viên cộng sản, các đồng chí đảng viên cộng sản Bố Trạch được trả tự do trở về tiếp tục hoạt động đấu tranh khôi phục và phát triển phong trào. Chính đó là cơ sở để phong trào cách mạng ở Bố Trạch được khôi phục và tham gia ngày càng mạnh mẽ vào phong trào cách mạng chung của các tỉnh Trung Kỳ và cả nước trong cao trào cách mạng Dân Chủ 1936 - 1939; vận động nhân dân tham gia hai cuộc bầu cử đại biểu của Đảng vào viện dân biểu Trung kỳ tại Huế năm 1937 và 1939. Đó cũng là tiền đề quan trọng cho việc tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cách mạng tháng 8/1945.Sự trưởng thành và lớn mạnh không ngừng của Đảng bộ huyện Bố Trạch từ khi thành lập đến nay gắn liền với truyền thống vẻ vang trong suốt 93 năm qua của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, từ một Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên với 3 đảng viên, đến nay Đảng bộ có 59 tổ chức cơ sở đảng với gần 11.600 đảng viên. Trong quá trình đấu tranh và phát triển, Đảng bộ và nhân dân Bố Trạch đã vượt qua bao gian khổ hy sinh làm nên biết bao chiến công hiển hách, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ và đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội theo đường lối đổi mới của Đảng. Thành tựu mà Đảng bộ và nhân dân huyện nhà đạt được trong suốt 93 năm qua là rất đáng tự hào; đó là sự kế thừa truyền thống anh dũng, kiên cường trong đấu tranh cách mạng, năng động, sáng tạo trong lao động, là tiền đề vững chắc để Đảng bộ, nhân dân vững bước tiến lên trên con đường xây dựng quê hương Bố Trạch anh hùng ngày càng giàu đẹp, thực hiện thắng lợi mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

                                                                                                                                                             Ảnh & tin; NSĐ